Η αξία της σωματικής επαφής στο βρέφος

Η αφή είναι από τις πρώτες αισθήσεις που ενεργοποιούνται και τον πρώτο καιρό είναι μια από τις βασικότερες μορφές επικοινωνίας του βρέφους με τον υπόλοιπο κόσμο. Είναι συχνότερη στη βρεφική και νηπιακή ηλικία και μειώνεται με την κινητική ανεξαρτητοποίηση του παιδιού. Αυξάνεται μόνο στις συναισθηματικά φορτισμένες στιγμές του παιδιού. Έρευνες σε πρόωρα μωρά έχουν δείξει ότι το άγγιγμα και το βρεφικό μασάζ βοηθάει το παιδί να πάρει βάρος και να αναπτυχθεί σωστά. Σχεδόν σε όλα τα μαιευτήρια, πλέον, βάζουν το παιδί μόλις γεννηθεί πάνω στη μητέρα του για να ηρεμήσει από την ένταση της διαδικασίας. Η επαφή μεταξύ μαμάς και μωρού τους φέρνει πιο κοντά συναισθηματικά, μια διαδικασία που είναι γνωστή και ως δεσμός. Το άγγιγμα δίνει μηνύματα προστασίας και ασφάλειας στο μωρό που τόσο πολύ χρειάζεται κατά την περίοδο της απόλυτης αδυναμίας και εξάρτησης. Το βρέφος νιώθει αποδεκτό και αγαπητό, κάτι που στη συνέχεια της ζωής του συμβάλει στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης.

Μέσω της σωματικής επαφής το βρέφος αρχίζει να αναπτύσσει την ταυτότητά του και να διαχωρίζει το «εγώ» από το «μη εγώ». Μέχρι τους 6 μήνες το βρέφος δεν είναι διαφοροποιημένο από το περιβάλλον του, το οποίο, όπως και τότε στην μήτρα, είναι η μητέρα του. Υπάρχει η ψευδαίσθηση του κοινού ορίου, όπου το βρέφος δεν μπορεί να ξεχωρίσει ποιος δρα και ποιος αισθάνεται. Είναι σαν να πλέει σε μια θάλασσα και αυτό του δημιουργεί φόβους. Τα πρώτα στοιχεία που ψάχνει να βρει για να ανακουφιστεί είναι τα σύνορά του, τα όριά του, που αρχίζει και που τελειώνει. Η σωματική επαφή δίνει την εμπειρία του ορίου και βοηθάει το παιδί να αποκτήσει επίγνωση του σώματός του, μέχρι πού φτάνει, χωρίς να το αγχώνει. Μέσω της διαδικασίας αυτής το θολό τοπίο του «εμείς» αρχίζει να ξεκαθαρίζει και μπαίνουν οι πρώτες βάσεις για την αυτονόμηση του παιδιού.

Το μασάζ είναι μια ευχάριστη τελετουργία ανάμεσα στην μητέρα και το μωρό που γίνεται μαζί με το μωρό. Ο σεβασμός που δείχνει ο γονιός στη διαδικασία βοηθάει στο να αναπτυχθεί μια υγιή στάση απέναντι στο άγγιγμα. Αυτό σημαίνει ότι του ζητάμε την άδεια και όταν δεν έχει διάθεση δεν πιέζουμε.

Τα οφέλη της σωματικής επαφης για την μητέρα είναι ότι λειτουργεί σαν ασπίδα ενάντια στην επιλόχεια κατάθλιψη καθώς είναι μια ευκαιρία να δεθεί με το μωρό. Επίσης, ενισχύει την αυτοπεποίθηση του γονέα για το πώς χειρίζεται το μωρό του και καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλο καλύτερα.

Τώνια Παπαδογιωργάκη
Ψυχολόγος - Οικογενειακή Θεραπεύτρια