Τρίτη 24 Ιανουαρίου 2017

Ο (περίφημος) ποιοτικός χρόνος


Ποιοτικός χρόνος είναι ο δημιουργικός χρόνος κατά την διάρκεια του οποίου το παιδί νιώθει ότι έχει την αποκλειστική προσοχή του γονιού και ότι αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για αυτόν. Σκοπός του είναι να βοηθήσει το παιδί να αισθανθεί ξεχωριστό και μοναδικό. Μπορεί να είναι οποιαδήποτε ευχάριστη για το παιδί δραστηριότητα, όπως το μαγείρεμα, μια συζήτηση, βόλτα ή το κλότσημα μιας μπάλας.
Ξεκινήστε ζητώντας από το παιδί να διαλέξει εκείνο την δραστηριότητα που θα ήθελε να κάνει μαζί σας. Παίξτε μαζί του για περίπου 10-15 λεπτά. Εξηγήστε του πόσο θα κρατήσει το παιχνίδι και χρησιμοποιήστε ρολόι που θα σημάνει την λήξη του χρόνου. Μερικοί γονείς παίζουν πολλές ώρες με το παιδί τους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και σε αυτό το σημείο χρειάζεται ισορροπία γιατί το παιδί χρειάζεται χρόνο και για να παίξει μόνο του, ώστε να μάθει να αυτό-οργανώνεται, αλλά και για να αντιληφθεί ότι ο γονιός έχει και την δική του προσωπική ζωή.
Κατά την διάρκεια του χρόνου αυτού παρακολουθήστε με ενδιαφέρον αυτό που κάνει το παιδί σας και περιγράψτε με ενθουσιασμό αυτό που κάνει, σαν να κάνετε περιγραφή αγώνα μπάσκετ.
Αφήστε το να φτιάξει το δικό του σενάριο και μπείτε στον κόσμο της φαντασίας του. Επαινέστε το για την προσπάθεια του ή για μια ωραία ιδέα που είχε.
Παραβλέψετε τυχόν ανεπιθύμητες συμπεριφορές στρέφοντας την προσοχή σας αλλού. Να θυμάστε ότι είναι μια ευχάριστη ώρα προκειμένου να ενισχύσετε την σχέση σας και όχι για να διδάξετε, διατάξετε, ανακρίνετε ή να κάνετε κήρυγμα στο παιδί σας. Έχετε όλο τον υπόλοιπο καιρό γι αυτά.
Χαμογελάστε του, αγκαλιάστε το και χαϊδέψτε το. Το έχει ανάγκη, όπως και εσείς. Σε λίγα χρόνια θα έχει μεγαλώσει αρκετά και δεν θα έχει ανάγκη πια αγκαλιές. Ο ποιοτικός χρόνος δεν μπορεί να γίνεται υπό προϋποθέσεις. Ο γονιός χρειάζεται να τον προσφέρει ελεύθερα και συστηματικά.
Καλή διασκέδασή!

 
 
 
 
Τώνια Παπαδογιωργάκη
Ψυχολόγος - Οικογενειακή Θεραπεύτρια

Δευτέρα 26 Δεκεμβρίου 2016

Ο σχολικός εκφοβισμός: τα χαρακτηριστικά των εμπλεκομένων



Η σχολική βία αποτελεί ένα διαχρονικό και παγκόσμιο φαινόμενο με πολύπλοκες επιπτώσεις στην μάθηση και την ψυχική υγεία των μαθητών. Η εκφοβιστική συμπεριφορά αποτελεί μια από της διάφορες μορφές σχολικής βία. Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού (ή bullying) έχει πλέον πάρει παγκόσμια ανησυχητικές διαστάσεις.

Μορφές εκφοβιστικής συμπεριφοράς:
• Εκφοβιστική συμπεριφορά σωματικού τύπου: Κλωτσιές, τσιμπήματα, τράβηγμα μαλλιών, γροθιές, δαγκώματα, σπρωξίματα, χτυπήματα, κλείδωμα μέσα στο δωμάτιο κτλ., καταστροφή ή βλάβη στα προσωπικά αντικείμενα του θύματος.
• Εκφοβιστική συμπεριφορά λεκτικού και ψυχολογικού τύπου: Βρισιές, πειράγματα, κοροϊδίες, υπονοούμενα, απειλητικά τηλεφωνήματα, σκληρά, ή ρατσιστικά σχόλια, διάδοση ψεύτικων φημών κτλ.
• Αποκλεισμός: Ενέργειες και πράξεις ώστε το παιδί- στόχος να απομονώνεται από τους συμμαθητές και φίλους, αποκλείοντας το από δραστηριότητες ή αγνοώντας το.
• Εκφοβιστική συμπεριφορά σεξουαλικού τύπου: Χειρονομίες ή σεξουαλικά σχόλια.
• Εκφοβιστική συμπεριφορά μέσω κινητού τηλεφώνου ή διαδικτύου: Η μορφή αυτή τα τελευταία χρόνια έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις διότι τα παιδιά-στόχος εκτίθενται πλέον σε πλήθος ανθρώπων ξεφεύγοντας από τα στενά  πλαίσια του σχολικού πληθυσμού.

Χαρακτηριστικά εκφοβιστικής συμπεριφοράς:
Μια συμπεριφορά για να θεωρηθεί εκφοβιστική θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από τα ακόλουθα:
• Ο δράστης υπερέχει του παιδιού-στόχου σε ό, τι αφορά τη σωματική δύναμη, υπάρχει δηλαδή μεταξύ τους ανισότητα στη δύναμη.
• Είναι σκόπιμη και στοχεύει στην πρόκληση βλάβης στο παιδί - στόχο.
• Συνήθως είναι οργανωμένη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη, ή αν συμβαίνει σποραδικά, είναι πολύ σοβαρή.
• Μπορεί να είναι άμεση ή έμμεση και προκαλεί στο παιδί - στόχο σωματική ή/και ψυχική βλάβη.

Τι ΔΕΝ είναι εκφοβιστική συμπεριφορά:
Οι πράξεις με επιθετικό χαρακτήρα αποτελούν ένα ευρύ φάσμα. Στην μια άκρη του φάσματος τοποθετούνται οι πράξεις εκείνες που έχουν στοιχεία επιθετικότητας και από τις δύο πλευρές. Π.χ. ένα έντονο παιχνίδι μπορεί να οδηγήσει στον τραυματισμό κάποιου ή κάποιων παιδιών, χωρίς όμως αυτό να είναι αποτέλεσμα μιας κακόβουλα σχεδιασμένης πράξης. Στην περίπτωση αυτή, τα εμπλεκόμενα μέρη συνήθως είναι ίσης δύναμης. Στην άλλη άκρη του φάσματος βρίσκονται οι εγκληματικές ενέργειες με τη χρήση φονικών μέσων, η σοβαρή κλοπή ή η σεξουαλική κακοποίηση. Οι πράξεις που βρίσκονται στο μέσο αυτών των δύο άκρων συνιστούν συνήθως την εκφοβιστική συμπεριφορά. Σύμφωνα με πρόσφατα ερευνητικά Δεδομένα (2010) από σαράντα περίπου χώρες, η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών των οποίων οι μαθητές εμπλέκονται σε περιστατικά θυματοποίησης ως θύτες ή θύματα.

Σε ποια μέρη του σχολείου λαμβάνει χώρα η εκφοβιστική συμπεριφορά:
• Στην αυλή του σχολείου
• Στο γήπεδο
• Στις τουαλέτες
• Στο δρόμο προς και από το σχολείο
• Στην τάξη
Τα αγόρια φαίνεται να εμπλέκονται περισσότερο από ό, τι τα κορίτσια είτε ως δράστες, είτε ως στόχος. Υπάρχουν διαφορές μεταξύ αγοριών και κοριτσιών σε ότι αφορά στους τρόπους που χρησιμοποιούν για να εκδηλώσουν εκφοβιστική συμπεριφορά. Τα αγόρια τείνουν να εκφοβίζουν άμεσα και χρησιμοποιούν το σωματικό εκφοβισμό ή τις απειλές, ανεξάρτητα από το φύλο του παιδιού-στόχου. Τα κορίτσια εμπλέκονται πιο συχνά στη ψυχολογική μορφή εκφοβισμού, όπως είναι η διάδοση φημών, ο αποκλεισμός από την παρέα κτλ. και τα παιδιά-στόχος είναι κορίτσια. Αν και η μορφή αυτή δεν είναι άμεση όπως η εκφοβιστική συμπεριφορά σωματικού τύπου, εν τούτοις προκαλεί εξίσου σοβαρές βλάβες στα παιδιά-στόχο και πρέπει να της δοθεί περισσότερη προσοχή και σημασία.
Η εκφοβιστική συμπεριφορά εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες, όμως παρουσιάζει αύξηση κυρίως στις μικρότερες τάξεις του Γυμνασίου και κυρίως όσον αφορά τη σωματική μορφή εκδήλωσής της. Ειδικά κατά τη μετάβαση από το Δημοτικό Σχολείο στο Γυμνάσιο παρατηρείται μια σχετική έξαρση του φαινόμενου, λόγω της αλλαγής του σχολικού πλαισίου. Όσο τα παιδιά μεγαλώνουν, η συχνότητα εμφάνισης του φαινόμενου μειώνεται, διότι τα παιδιά ωριμάζουν και αποκτούν καλύτερες δεξιότητες στο να χειρίζονται την επιθετικότητά τους.

Χαρακτηριστικά των δραστών:
Στη βιβλιογραφία αναφέρονται τρεις τύποι δραστών:
• Είναι σωματικά δυνατοί, έχουν αυτοπεποίθηση, είναι παρορμητικοί, έχουν έντονη επιθετικότητα και είναι σχετικά δημοφιλείς.
• Είναι αγχώδεις, ανασφαλείς, με χαμηλή σχολική επίδοση και φτωχή συγκέντρωση και είναι λιγότερο δημοφιλείς.
• Σε μερικές περιπτώσεις είναι δράστες και σε άλλες γίνονται στόχος.
Από διάφορες έρευνες έχει βρεθεί πως οι δράστες είναι άτομα με φτωχή ενσυναίσθηση και παραμένουν ψυχροί και αδιάφοροι απέναντι στα θύματά τους, έχουν την ανάγκη να κυριαρχούν και να ελέγχουν τους άλλους και συνήθως δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους και αναφέρουν ότι είναι το παιδί-στόχος που τους προκάλεσε.
Οι θύτες (οι νταήδες) είναι επίσης παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση – παρά το γεγονός ότι φαίνονται σίγουρα για τον εαυτό τους, είναι επιθετικά, επιρρεπή σε παραβίαση κανόνων, βίαια και με αντικοινωνική συμπεριφορά. Σαν ενήλικες ίσως αντιμετωπίσουν προβλήματα κοινωνικοποίησης και προσαρμογής και τελικά να αναπτύξουν εγκληματικότητα κατά την ενήλικη ζωή. Μπορεί να παρουσιάσουν έντονα παρορμητική συμπεριφορά, υπερκινητικότητα, και χαμηλό επίπεδο ενσυναίσθησης.

Χαρακτηριστικά των παιδιών-στόχος:
Περιγράφονται τρεις τύποι των παιδιών-στόχος:
• Παθητικοί μαθητές με χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοεικόνα, σωματικά αδύναμοι, χωρίς φίλους, μοναχικοί και μη δημοφιλείς. Με τη συμπεριφορά τους δεν προκαλούν τους άλλους, όμως λόγω των ιδιοτήτων τους αυτών γίνονται εύκολα στόχος. Πολύ λίγο μπορούν να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους.
Προκλητικοί μαθητές, οι οποίοι έχουν δυσκολίες με τη συγκέντρωσή τους, δεν είναι συνεργάσιμα, δημιουργούν γύρω τους ένταση και θυμό και με την συμπεριφορά τους προκαλούν άλλα παιδιά να στραφούν εναντίον τους.
• Μαθητές οι οποίοι κάποτε είναι δράστες και κάποτε γίνονται στόχος. Πρόκειται για παιδιά που μπορεί να εκφοβίζονται από πιο δυνατά παιδιά, αλλά τα ίδια μπορεί να εκφοβίζουν άλλα ασθενέστερα.
Παιδιά και έφηβοι με κάποια διαφορετικά χαρακτηριστικά από την πλειοψηφία (άτομα με ειδικές ανάγκες, διαφορετικής εθνικότητας, χρώματος δέρματος, με νοητική στέρηση, μαθησιακές δυσκολίες, άλλης σεξουαλικής κατεύθυνσης, ιδιοφυίες κτλ) έχουν επίσης αυξημένες πιθανότητες να γίνουν στόχος εκφοβισμού από άλλους μαθητές.

Χαρακτηριστικά των άλλων συμμετεχόντων – θεατών:
Εκτός από τους δράστες και τα παιδιά-στόχος, στα επεισόδια εκφοβιστικής συμπεριφοράς συμμετέχουν και οι λεγόμενοι θεατές, οι οποίοι χωρίζονται στις ακόλουθες ομάδες:
· Παιδιά που ακολουθούν το δράστη
· Παιδιά που ενισχύουν τα επεισόδια
· Παιδιά που υποστηρίζουν το παιδί-στόχο
· Παιδιά που απλώς παρακολουθούν
Οι μελλοντικές συνέπειες είναι σημαντικές και επηρεάζουν ακόμα και την ενήλικη ζωή τους. Τα θύματα χαρακτηρίζονται συνήθως από άγχος και ανασφάλεια, είναι υπερβολικά ήσυχα και ευαίσθητα, εσωστρεφή, με χαμηλή αυτοεκτίμηση που δύσκολα υπερασπίζονται τον εαυτό τους.
Οι παράγοντες προστασίας μειώνουν τις πιθανότητες ένα άτομο να εμπλακεί σε τέτοια συμπεριφορά είναι ατομικοί, σχολικοί, κοινωνικοί και οικογενειακοί. Οι σημαντικότεροι είναι:
Το δέσιμο με το σχολείο
Το θετικού ψυχοκοινωνικό περιβάλλον
Και καλή οικογενειακή κατάσταση
Η συναναστροφή με μη παραβατικούς συνομηλίκους
Η οικονομική άνεση
Η ένταξη στην κοινότητα

Τώνια Παπαδογιωργάκη
Ψυχολόγος - Οικογενειακή Θεραπεύτρια

Τρίτη 1 Νοεμβρίου 2016

Η ρουτίνα του ύπνου στα μωρά


Ο ύπνος στα μωρά είναι ένα ζήτημα που απασχολεί πολλούς – νέους κυρίως -  γονείς. Η σωματική κούραση και οι αλλαγές στην ζωή με την έλευση ενός μωρού είναι τεράστιες, οπότε κάποιες συνεχόμενες ώρες ύπνου και ξεκούρασης για αυτούς αποτελεί βασική ανάγκη.
Οι ενήλικες έχουμε ένα βιολογικό κύκλο που επαναλαμβάνεται ανά 24 ώρες και για να αισθανόμαστε καλά είναι αναγκαίο ο κύκλος αυτός να λειτουργεί στην εντέλεια. Όταν πχ παραλείπουμε ένα γεύμα ή κοιμόμαστε αργά, το ρολόι απορυθμίζεται και το σώμα μας και η διάθεσή μας επηρεάζονται. Στα νεογέννητα οι κύκλοι επαναλαμβάνονται κάθε 3 – 4 ώρες (ξύπνημα, καθαριότητα, φαγητό, ύπνος). Στον τρίτο με τέταρτο μήνα τα μωρά αλλάζουν βιολογικό ρυθμό και αρχίζουν να προσαρμόζονται σε αυτόν των ενηλίκων. Την αλλαγή προκαλεί η ανάπτυξη του υποθαλάμου στον εγκέφαλο που ρυθμίζει το χρόνο των αναγκών. Από τους πρώτους μήνες ζωής, χάρη σε μια ομάδα κυττάρων που βρίσκονται στον εγκέφαλο το βρέφος παρουσιάζει περιόδους ύπνου κάθε φορά και πιο μεγάλες. Τα κύτταρα αυτά λειτουργούν σαν ρολόι που βάζει στην ώρα τους τις διαφορετικές ανάγκες του παιδιού. Υπάρχουν παιδιά που το ρολόι τους μπαίνει σε λειτουργία ταχύτατα και άλλα παιδιά που το ρολόι τους είναι πιο «τεμπέλικο». Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι ακόμα άγνωστος.
Η καλύτερη συνταγή για να διευκολύνουμε την διαδικασία του ύπνου είναι να δημιουργήσουμε μια ρουτίνα πριν και έως τη στιγμή που θα βάλουμε το μωρό για ύπνο να κοιμηθεί και αυτό να επαναλαμβάνεται κάθε μέρα. Για τα μωρά η επανάληψη ισούται με ασφάλεια.
Πρώτα αποφασίζουμε την ώρα. Συνιστάται 20.00  με 21.00 γιατί έχει αποδειχθεί ότι ο ύπνος εμφανίζεται με μεγαλύτερη ευκολία και ότι εκείνη την ώρα εκλύεται η αυξητική ορμόνη στον εγκέφαλο που βοηθάει στην ανάπτυξη του παιδιού, επιβεβαιώνοντας την ρήση «ο ύπνος τρέφει τα παιδιά…».
Επίσης, φτιάχνουμε ένα ευχάριστο περιβάλλον στο δωμάτιο του μωρού: άνετο στρώμα, ιδανική θερμοκρασία και καθαρός αέρας, είναι κάποια από τα βασικά στοιχεία που διευκολύνουν τον ύπνο.
Σημαντικό είναι περιορίζουμε τον χρόνο του μωρού στο κρεβάτι. Το κρεβάτι είναι μόνο για τον ύπνο και για αυτό αποφεύγουμε να το κοιμίσουμε αλλού. Το βοηθάμε να κάνει την σύνδεση αυτή. Σε διαφορετική περίπτωση το κρεβάτι μπορεί να συνδεθεί με χώρο παιχνιδιού και να χάσει τον σκοπό του.
Και τέλος, το βοηθάμε να διακρίνει την ημέρα από την νύχτα. Αυτό σημαίνει ότι την ημέρα έχουμε φως, ήχους και αποφεύγουμε το υπνοδωμάτιο. Την νύχτα έχουμε απόλυτη ησυχία και σκοτάδι.
 Στόχος της ρουτίνας είναι το παιδί να γαληνέψει, να νιώσει αγαπητό, ικανοποιημένο και να αισθανθεί την ασφάλεια που χρειάζεται για να χαλαρώσει και να αποκοιμηθεί. Η διαδικασία αυτή γίνεται πιο περίπλοκη όσο μεγαλώνει το παιδί. Δηλαδή, τους πρώτους μήνες μια συνηθισμένη και αποτελεσματική ρουτίνα ύπνου περιλαμβάνει χλιαρό μπανάκι, μασάζ και νανούρισμα. Με τα χρόνια το νανούρισμα μπορεί να αντικατασταθεί με ανάγνωση παραμυθιού κλπ. Η μικρή ιεροτελεστία πριν τον ύπνο βοηθάει το παιδί να τον συνδέσει με μια ευχάριστη στιγμή.
 Το μπάνιο είναι μέρος της φροντίδας, της περιποίησης και της υγιεινής αλλά και κάτι που διασκεδάζει, χαλαρώνει το παιδί και μπορεί να χρησιμεύσει σαν διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη μέρα και την νύχτα. Βελτιώνει την διάθεση, την αυτοσυγκέντρωση και συμβάλει στην αντίληψη σχέσης αιτίου –αποτελέσματος (πχ το πλατσούρισμα). Είναι μια ευκαιρία για παιχνίδι και σωματική επαφή. Στόχος είναι μετά το παιδί να γαληνέψει και να αισθανθεί την ασφάλεια που χρειάζεται για να χαλαρώσει. Αυτό μπορεί να του προσφέρει το μασάζ, στο οποίο αναφερθήκαμε αναλυτικά σε προηγούμενο άρθρο.
Το τελευταίο τέταρτο ή δεκάλεπτο ακολουθούμε μια σειρά ήρεμες, συνηθισμένες και χαλαρωτικές δραστηριότητες όπως νανούρισμα, αγκαλιές και τάισμα (αν δεν έχει γίνει προηγουμένως) με συνοδεία απαλής μουσικής. Το βρέφος χρειάζεται χάδια, την οσμή και την φωνή της μητέρας. Χρειάζεται να του μιλάει  γιατί έτσι γίνεται η πρώτη γνωσιακή κατανόηση του κόσμου. Συνδέει σιγά σιγά τον ήχο με την έννοια (πχ αυτή είναι η μυτούλα) και έτσι αρχίζει να κατανοεί τον κόσμο. Μέσα από τις λέξεις αισθανόμαστε: όταν η μαμά λέει στο μωρό ότι το αγαπάει, αλλάζει ο τόνος της φωνής και μέσα από αυτό νιώθει ευχαρίστηση.
Τα οφέλη της ρουτίνας πριν τον ύπνο για τα μωρά είναι ότι όταν γνωρίζουν τι να περιμένουν κάθε φορά νιώθουν ασφάλεια. Και ο μόνος τρόπος να γνωρίζουν είναι η επανάληψη. Τα μωρά με πρόγραμμα πιο εύκολα περνούν χρόνο και με άλλους, όπως παππούδες, νταντάδες – αρκεί και αυτοί να τηρούν την ρουτίνα τους.
Τα οφέλη για τους γονείς είναι ότι  τους δίνει την αίσθηση ότι έχουν τον έλεγχο της κατάστασης, κάτι πολύ σημαντικό σε μια φάση ζωής που χαρακτηρίζεται από το απόλυτο χάος και την δυνατότητα να προγραμματίσουν την καθημερινότητά τους ώστε να μπορέσουν να ξεκλέψουν και κάποιες ώρες για εκείνους.
Ο ύπνος είναι μια συνήθεια που μαθαίνεται. Ακόμα και αν σε κάποιες  περιόδους αυτός διαταράσσεται, πάντα υπάρχουν τεχνικές, που αν οι γονείς εφαρμόσουν με αγάπη, υπομονή και σταθερότητα μπορεί να έχουν ευχάριστα αποτελέσματα.
 
Τώνια Παπαδογιωργάκη
Ψυχολόγος - Οικογενειακή Θεραπεύτρια
 

Δευτέρα 10 Οκτωβρίου 2016

Η αξία της σωματικής επαφής στο βρέφος



Η αφή είναι από τις πρώτες αισθήσεις που ενεργοποιούνται και τον πρώτο καιρό είναι μια από τις βασικότερες μορφές επικοινωνίας του βρέφους με τον υπόλοιπο κόσμο. Είναι συχνότερη στη βρεφική και νηπιακή ηλικία και μειώνεται με την κινητική ανεξαρτητοποίηση του παιδιού. Αυξάνεται μόνο στις συναισθηματικά φορτισμένες στιγμές του παιδιού. Έρευνες σε πρόωρα μωρά έχουν δείξει ότι το άγγιγμα και το βρεφικό μασάζ βοηθάει το παιδί να πάρει βάρος και να αναπτυχθεί σωστά. Σχεδόν σε όλα τα μαιευτήρια, πλέον, βάζουν το παιδί μόλις γεννηθεί πάνω στη μητέρα του για να ηρεμήσει από την ένταση της διαδικασίας. Η επαφή μεταξύ μαμάς και μωρού τους φέρνει πιο κοντά συναισθηματικά, μια διαδικασία που είναι γνωστή και ως δεσμός. Το άγγιγμα δίνει μηνύματα προστασίας και ασφάλειας στο μωρό που τόσο πολύ χρειάζεται κατά την περίοδο της απόλυτης αδυναμίας και εξάρτησης. Το βρέφος νιώθει αποδεκτό και αγαπητό, κάτι που στη συνέχεια της ζωής του συμβάλει στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης.

Μέσω της σωματικής επαφής το βρέφος αρχίζει να αναπτύσσει την ταυτότητά του και να διαχωρίζει το «εγώ» από το «μη εγώ». Μέχρι τους 6 μήνες το βρέφος δεν είναι διαφοροποιημένο από το περιβάλλον του, το οποίο, όπως και τότε στην μήτρα, είναι η μητέρα του. Υπάρχει η ψευδαίσθηση του κοινού ορίου, όπου το βρέφος δεν μπορεί να ξεχωρίσει ποιος δρα και ποιος αισθάνεται. Είναι σαν να πλέει σε μια θάλασσα και αυτό του δημιουργεί φόβους. Τα πρώτα στοιχεία που ψάχνει να βρει για να ανακουφιστεί είναι τα σύνορά του, τα όριά του, που αρχίζει και που τελειώνει. Η σωματική επαφή δίνει την εμπειρία του ορίου και βοηθάει το παιδί να αποκτήσει επίγνωση του σώματός του, μέχρι πού φτάνει, χωρίς να το αγχώνει. Μέσω της διαδικασίας αυτής το θολό τοπίο του «εμείς» αρχίζει να ξεκαθαρίζει και μπαίνουν οι πρώτες βάσεις για την αυτονόμηση του παιδιού.

Το μασάζ είναι μια ευχάριστη τελετουργία ανάμεσα στην μητέρα και το μωρό που γίνεται μαζί με το μωρό. Ο σεβασμός που δείχνει ο γονιός στη διαδικασία βοηθάει στο να αναπτυχθεί μια υγιή στάση απέναντι στο άγγιγμα. Αυτό σημαίνει ότι του ζητάμε την άδεια και όταν δεν έχει διάθεση δεν πιέζουμε.

Τα οφέλη της σωματικής επαφης για την μητέρα είναι ότι λειτουργεί σαν ασπίδα ενάντια στην επιλόχεια κατάθλιψη καθώς είναι μια ευκαιρία να δεθεί με το μωρό. Επίσης, ενισχύει την αυτοπεποίθηση του γονέα για το πώς χειρίζεται το μωρό του και καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλο καλύτερα.

Τώνια Παπαδογιωργάκη
Ψυχολόγος - Οικογενειακή Θεραπεύτρια